Prelegenci

Prof. dr hab. n. med. Bogdan de Barbaro

Prof. dr hab. n. med. Bogdan de Barbaro

Prof. dr hab. n. med. Bogdan de Barbaro, profesor zwyczajny Uniwersytetu Jagiellońskiego, jest psychiatrą, psychoterapeutą i superwizorem psychoterapii Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego. W latach 1993–2016 kierował Zakładem Terapii Rodzin, a w latach 2016–2019 Katedrą Psychiatrii Collegium Medicum UJ. Przewodniczył Sekcji Naukowej Psychoterapii i Sekcji Naukowej Terapii Rodzin Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego, jest członkiem rady redakcyjnej pisma „Psychiatry. Interpersonal and Biological Processes”, a w 2022 roku otrzymał Złotą Synapsę w kategorii „Zasłużony dla Psychiatrii”. Jest autorem, współautorem i redaktorem między innymi książek „Wprowadzenie do systemowego rozumienia rodziny”, „Schizofrenia w rodzinie” i „Postmodernistyczne inspiracje w psychoterapii”, a także szeroko czytanych „Swoją drogą…”, „Po co światu psychoterapia” i „I jak tu się dogadać?!”; jego zainteresowania naukowe obejmują terapię rodzin, postpsychiatrię i kulturowy kontekst psychiatrii.

Więcej

Prof. Bogdan de Barbaro zwrócił uwagę, że narastająca agresja społeczna, zagrożenie konfliktem zbrojnym i katastrofa klimatyczna to okoliczności zewnętrzne, które wpływają na psychikę jednostki. To, co dzieje się w systemie globalnym, staje się więc tematem sesji terapeutycznych. Psychoterapeuta, choć pracuje w czterech ścianach swojego gabinetu, nie może odcinać się od problemów świata i staje przed pytaniem, jak pomóc pacjentowi poradzić sobie z jego chaosem. Prelegent przekonywał, że rozwiązaniem nie jest ani ucieczka w schemat konserwatywny, ani w ponowoczesny sceptycyzm i ironię. Szansę dostrzegł w drodze metapostmodernistycznej, na której psychoterapeuta przestaje być ekspertem od wszystkiego, a staje się pomocnikiem w poszukiwaniu sensu i pokonywaniu cierpienia.

Prof. dr hab. Barbara Józefik

Prof. dr hab. Barbara Józefik

Prof. dr hab. Barbara Józefik jest psycholożką kliniczną, psychoterapeutką i superwizorką psychoterapii Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego i Polskiego Towarzystwa Psychologicznego, z certyfikatem European Association for Psychotherapy. W latach 2008–2011 była profesorem Krakowskiej Akademii im. Andrzeja Frycza Modrzewskiego, a dziś jako profesor w Klinice Psychiatrii Dzieci i Młodzieży Collegium Medicum UJ kieruje Pracownią Psychologii i Psychoterapii Systemowej oraz Ambulatorium Terapii Rodzin Szpitala Uniwersyteckiego w Krakowie. Współtworzyła Sekcję Naukową Terapii Rodzin Polskiego Towarzystwa Psychiatrycznego i była jej przewodniczącą, założyła Fundację KONTEKST na rzecz Rozwoju Psychoterapii i Terapii Rodzin i należy do American Family Therapy Academy oraz European Family Therapy Association. Jest autorką i współautorką ponad stu publikacji, między innymi książek „Ewolucja myślenia systemowego w terapii rodzin” i „Koncepcja przywiązania”, a także szeroko czytanych „Bliskość w rodzinie” i „Gender w gabinecie”; jej zainteresowania naukowe obejmują terapię rodzin, zaburzenia odżywiania oraz kulturowe i rodzinne konteksty kształtowania się tożsamości.

Więcej

Prof. Barbara Józefik prześledziła zmiany w myśleniu o psychoterapii, które dokonały się pod wpływem postmodernizmu i współczesnych koncepcji intersubiektywności. Przypomniała, że postmodernizm, kwestionując możliwość dostępu do jednej, obiektywnej prawdy oraz uprzywilejowaną pozycję terapeuty jako eksperta, zmienił sposób rozumienia wiedzy, relacji terapeutycznej i procesu zmiany. Konstrukcjonizm społeczny i podejścia narracyjne zwróciły uwagę na wielość perspektyw, znaczenie języka i współtworzenie znaczeń w dialogu. Prelegentka pokazała jednak, że koncentracja na języku i dyskursie ujawniła swoje ograniczenia w opisie relacyjnych, afektywnych i ucieleśnionych wymiarów doświadczenia.

Ważnym impulsem dla rozwoju współczesnych koncepcji intersubiektywności stały się, jak wskazała, badania z obszaru neuronauki oraz badania nad wczesnymi relacjami i procesami wzajemnej regulacji. Zwróciły one uwagę na znaczenie odzwierciedlania, synchronizacji i regulacji afektywnej, a także na rolę ucieleśnionych, często niewerbalnych form komunikacji. Prof. Józefik przedstawiła relację terapeutyczną jako dynamiczny proces wzajemnego dostrajania się, obejmujący procesy refleksyjne i językowe, ale też emocjonalne i cielesne. Pokazała, w jaki sposób te nurty badań poszerzyły rozumienie relacji terapeutycznej i procesów, dzięki którym dokonuje się zmiana w psychoterapii.

Dr Iwona Wierzchucka

Dr Iwona Wierzchucka

Dr Iwona Wierzchucka jest doktorem nauk humanistycznych, magistrem psychologii i magistrem sztuki. Psychoterapii uczyła się w Collegium Medicum UJ, między innymi pod kierunkiem Profesora Bogdana de Barbaro, który jest dziś jej superwizorem, i Profesor Barbary Józefik; w 2001 roku odbyła staż w Cedars-Sinai Medical Center w Los Angeles, gdzie uczestniczyła w konsultacjach telepsychiatrycznych, od kilkunastu lat pracuje jako nauczyciel akademicki, a dziś jest adiunktem na kierunku psychologia w Akademii WSB i prowadzi praktykę psychoterapeutyczną w Bielsku-Białej. W 2001 roku otrzymała nagrodę Telpress za działalność na rzecz osób chorych psychicznie. Jest autorką książki „Nastolatek w terapii rodzin. Modele pracy psychoterapeutycznej”, której wyniki przedstawiła na Sympozjum Trzech Sekcji Psychoterapii.

Więcej

Dr Iwona Wierzchucka zaprosiła słuchaczy do refleksji nad losem ucieleśnionego doświadczenia relacyjnego w czasach współczesnego chaosu i presji na proceduralną optymalizację psychoterapii. Zauważyła, że gdy dominujące dyskursy próbują standaryzować i technicyzować ludzkie cierpienie, sama koncentracja na języku i dekonstrukcji starych narracji przestaje wystarczać, by pokonać ból i odnaleźć sens. W odpowiedzi zaproponowała zwrot ku uważności wobec czucia i przeniesienie punktu ciężkości na afektywną synchronizację, komunikację niewerbalną oraz bezpośredni, neurobiologiczny rezonans emocjonalny między ludźmi.

Inspiracją do tych rozważań były jej własne badania empiryczne nad modelami pracy z nastolatkiem w systemie rodzinnym oraz nad tym, jak cechy osobowości i kondycja emocjonalna klinicysty współtworzą przymierze z pacjentem. Przedstawione wyniki pokazały, że w czasach sieciowego rozproszenia to ludzka, czująca podmiotowość, czyli autentyczna obecność żywego człowieka, decyduje o procesach wzajemnej regulacji afektu i staje się bezpieczną bazą więzi. Wpisując się w poszukiwanie dróg metapostmodernistycznych i odbudowy stabilnych znaczeń, dr Wierzchucka opowiedziała się za ochroną gabinetu jako miejsca spotkania „Ja–Ty”. Podkreśliła, że ta przestrzeń musi pozostać bezpieczna i chronić prawo człowieka do bycia kruchym, nieidealnym, zagubionym i wolnym w swoim relacyjnym czuciu.